فرمود : « قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ قَتَلُوا أَوْلادَهُمْ سَفَهاً بِغَيْرِ عِلْمٍ ، وَحَرَّمُوا ما رَزَقَهُمُ اللَّه ، افْتِراءً عَلَى اللَّه ، قَدْ ضَلُّوا وَما كانُوا مُهْتَدِينَ » « 1 » . و نيز فرموده : « وَاللَّه فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ ، فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلى ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ ، فَهُمْ فِيه سَواءٌ » « 2 » . و اين دو آيه بطورى كه ملاحظه مىفرمائيد داراى اطلاقى قطعى هستند ، هم شامل كفار مىشوند ، و هم مؤمنين ، هم شامل آن كسانى مىشوند كه رزق از حلال مىخورند ، و هم آنان كه از حرام . مطلبى كه در اينجا واجب است بدانيم اين است كه رزق همانطور كه گفتيم به معناى چيزى است كه مورد انتفاع مرزوق قرار بگيرد . قهرا از هر رزقى آن مقدار رزق است كه مورد انتفاع واقع شود ، پس اگر كسى مال بسيارى جمع كرده ، كه به غير از اندكى از آن را نمىخورد ، در حقيقت رزقش همان مقدارى است كه مىخورد ، بقيه آن رزق او نيست مگر از اين جهت كه بخواهد به كسى بدهد ، كه از اين جهت رزق است و از جهت خوردن رزق نيست . پس وسعت روزى و تنگى آن ربطى به زيادى مال و اندكى آن ندارد ، ( چه بسيار افراد كه مال بسيار دارند ، ولى كم مىخورند و چه بسيار افراد كه به عكس آنانند ) . اين بحث يعنى سخن پيرامون مساله رزق تتمه اى دارد كه ان شاء اللَّه در تفسير آيه : « وَما مِنْ دَابَّةٍ فِي الأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّه رِزْقُها ، وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَمُسْتَوْدَعَها ، كُلٌّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ » « 3 » از نظر خواننده خواهد گذشت . در اينجا به بحثى كه در باره جمله : * ( « وَتَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ » ) * داشتيم برگشته مىگوئيم : توصيف رزق به صفت بىحسابى ، از اين بابت است كه رزق از ناحيه خداى تعالى بر طبق حال مرزوق صورت مىگيرد ، نه عوضى در آن هست و مرزوق نه طلبى از خدا دارد ، و نه استحقاقى نسبت به رزق ، آنچه مرزوقين دارند حاجت ذاتى و يا زبانى ايشان است ، كه هم

--> ( 1 ) محققا زيانكار شدند آنان كه اولاد خود را سفيهانه و بدون مدرك علمى كشتند ، و آنچه ما روزيشان كرده بوديم از روى افترا بر خود حرام كردند ، و به گمراهىاى رسيدند كه اميد راه يافتن به رويشان بسته شد ( سوره انعام آيه 140 ) . ( 2 ) و خدا بعضى از شما را در رزق بر بعضى ديگر برترى داده ، و همينها كه برترى يافتند رزق خويش به بردگان خود نمىدهند ، تا همه در رزق برابر باشند ( سوره نحل آيه 71 ) . ( 3 ) سوره هود آيه 6 .